Categorie: Water Page 1 of 2

Droogte in Nederland

Voor het 3e jaar op rij droogte in Nederland. Een beetje regen in de weersverwachting voor komend weekend verandert daar weinig aan. Vooral op de zandgronden is het tekort al nijpend: de gewasgroei is beperkt, beken vallen droog en de natuur snakt naar een beetje water. Het klimaat verandert en we hebben geen invloed op het weer, maar we kunnen ons wel aanpassen aan langere periodes met droogte. Hoe? Een paar oplossingen, op verschillende niveaus:

  • Privé: zuiniger omgaan met drinkwater. Geen tuintjes besproeien met bronwater uit de kraan, maar met regenwater uit een regenton. En accepteren dat een groen gazon soms een beetje geel kleurt.
  • Landbouw: water vasthouden zo lang het kan, omslag maken naar gewassen die een beetje droogte aankunnen. In het vroege voorjaar accepteren dat het land een beetje natter blijft en daarna profiteren van de toegenomen fotosynthese.
  • Waterbeheer: Nederland anders inrichten. Niet alle regen die valt meteen afvoeren, maar zo lang mogelijk vasthouden. Grondwatervoorraden herstellen door een minder intensief ontwateringsstelsel met ondiepere sloten en greppels . Veranderingen in het weer opvangen met een robuuster watersysteem dat zowel droge als natte perioden aan kan.
Gemiddeld neerslagtekort in Nederland op 17 mei 2020 (bron: KNMI).

Volkskrant schrijft over Badus

Nou ja, over de oorsprong van de Rijn, aan de voet van de berg de Badus (2928 m). Een leuk artikel over de bron van misschien wel de belangrijkste rivier van Europa. De Rijn ontspringt in de Zwitserse Alpen bij de berg waar Badus Bodem & Water haar naam aan ontleend. Volkskrant-redacteur Noël van Bemmel ging naar de Rheinquelle bij de Tomasee en dook zelfs in het bergmeertje. Een prestatie op zich, want de hüttenwirt van de Badushütte heeft zich nog nooit in het ijskoude water gewaagd. Ik heb het zelf vroeger alleen als kind gedaan, om me na de plons zo snel als mogelijk aan het vuurtje dat mijn opa stookte te verwarmen.

In het artikel staat nog een mooi folkloristisch verhaal over het ontstaan van de Rijn, uit de mond van de curator van het museum van Sedrun: “Op een nabijgelegen Alp konden herders hun koeien niet meer zien door een grote zwarte wolk die dagelijks bleef hangen. Tot de dapperste onder hen op het dak van de hut klom en de hele wolk omarmde. Als een luchtballon werd de herder meegenomen tot hij bleef hangen aan de Badusberg waar hij de zwarte wolk in een meertje dunkte: de Tomasee.”

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/reisredacteur-noel-van-bemmel-duikt-in-de-bron-van-de-rijn~b2ae0957/

Bodemstructuur en verdichting

Verandert de bodemstructuur als gevolg van waterinfiltratie via drains? Dat is de vraag die leeft bij het inzetten van maatregelen om bodemdaling tegen te gaan. Bodemdaling ontstaat doordat veen in contact komt met zuurstof en oxideert. Dit leidt tot schade voor infrastructuur, woningen, leidingen en de landbouwsector. Daarom heeft Flevoland het Actieplan Bodem & Water in het leven geroepen. Acacia Water voert binnen dit plan het project Spaarwater Flevoland uit, met een proef om via systeemgerichte drainage bodemdaling te vertragen. Acacia Water heeft Badus Bodem & Water gevraagd het effect op de bodemstructuur en eventuele verdichting te onderzoeken. Een goede bodemstructuur is belangrijk voor de akkerbouw, omdat een goede zuurstof- en watervoorziening essentieel is voor de groei van planten. Met dit bodemonderzoek draagt Badus bij aan innovatief onderzoek naar wateroplossingen voor de toekomst.

Bodemonderzoek in een profielkuil bij het proefperceel met uiten in Nagele. De bovenste 40 cm bestaat uit zavel, daaronder begint via enkele sedimentaire laagjes zand en klei de veenondergrond. In het veen zijn de intacte en ongeoxideerde boomstammen nog duidelijk zichtbaar.
Bodemonderzoek in een profielkuil bij het proefperceel met uiten in Nagele. De bovenste 40 cm bestaat uit zavel, daaronder begint via enkele sedimentaire laagjes zand en klei de veenondergrond. In het veen zijn de intacte en ongeoxideerde boomstammen nog duidelijk zichtbaar (foto: Joris Schaap).

Natuurontwikkeling Benedictus

Badus Bodem & Water verkent samen met MLG Gebiedsontwikkeling de natuurpotentie in de ‘Benedictus’, een gebied tussen Tilburg en Oisterwijk. De Provincie Noord-Brabant heeft gronden in dit beekdal van de Voorste Stroom aangewezen voor het Natuurnetwerk Brabant (voormalige ecologische hoofdstructuur). Hier zijn percelen aangekocht om natuur van te maken. De Stichting Duurzaamheidsvallei vraagt met behulp van het Groenontwikkelfonds Brabant (GOB) om de ontwikkelkansen voor natuur in dit gebied te onderzoeken. Daarvoor verzorgt MLG de ecologische verkenning en voert Badus de bodemkundige en hydrologische inventarisatie uit. Zo weten we straks waar de beste kansen liggen voor natuur en landschap en kan dit fraaie gebied een nieuwe impuls krijgen.

Kaart van het oppervlaktewater in de ‘Benedictus’, een gebied in het dal van de Voorste Stroom tussen Tilburg en Oisterwijk.

Waterwijzer Landbouw

Wageningen Environmental Research (WEnR, het voormalige Alterra) ontwikkelt de Waterwijzer Landbouw (WWL), een instrument voor het bepalen van gewasopbrengsten als gevolg van hydrologische veranderingen. Deze veranderingen kunnen worden veroorzaakt door waterbeheer, herinrichtingsprojecten, (drink)waterwinningen of het klimaat. De Waterwijzer Landbouw geeft een reproduceerbare inschatting van droogte-, nat- en zoutschade en moet de verouderde maar nog steeds gebruikte HELP-tabellen vervangen.

Joris Schaap is betrokken bij de ontwikkeling van WWL, waarbij zijn kennis van de agrarische praktijk en onverzadigde zone van pas komt om de schadefuncties te kwantificeren. Joris richt zich op de verdamping van akkerbouwgewassen, groeistadia en het omzetten van akkerbouwmatige beslismomenten naar modelmatige parameterisatie in het model Soil, Water, Atmosphere and Plant (SWAP).

Droogteschade bij suikerbieten in de Noordoostpolder tijdens de droge zomer van 2018

De Waterwijzer Landbouw wordt dé nieuwe standaard voor het bepalen van landbouwschade in Nederland en is gemaakt voor waterbeheerders, beleidsmakers, landbouw- en natuurorganisaties, adviesbureaus en andere partijen die in het landelijk gebied werken. Meer informatie kunt u vinden op de website van WWL.

Monitoringsplannen PAS Noord-Brabant

Voor het volgen van natuurontwikkeling moeten provincies in Nederland Natura2000-gebieden met kwetsbare natuur monitoren. In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is niet alleen stikstof (eutrofiëring of vermesting) van belang, maar moeten talloze andere procesindicatoren gemeten worden om de status van de natuur en de effectiviteit van natuurherstel-maatregelen te volgen. Provincie Noord-Brabant heeft MLG Gebiedsontwikkeling en Badus Bodem & Water gevraagd om PAS-monitoringsplannen voor twee Natura2000-gebieden op te stellen: ‘Strabrechtse Heide & Beuven’ en ‘Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek’. Badus Bodem heeft de hydrologische en bodemchemische monitoringsinput voor deze plannen geleverd.

De provincie is niet de enige die belang heeft bij goede monitoring: Heineken meet om de onttrekking van grondwater voor de bierproductie te volgen.

 

Inrichtingsplan Landgoederen Oldenzaal vastgesteld

Trots op dit resultaat: Gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel hebben het inrichtingsplan en het voorontwerp Provinciaal Inpassingsplan (PIP) van Landgoederen Oldenzaal goedgekeurd en vastgesteld. Zie de officiële bekendmaking hier. Deze plannen liggen van 12 december t/m 22 januari 2018 ter inzage. In de afgelopen 2 jaar heb ik mij intensief met deze plannen bezig gehouden: als deskundige hydrologie in het team van Landgoederen Oldenzaal was ik verantwoordelijk voor het opstellen van de hydrologische herstelmaatregelen en de hydrologische onderbouwing van de plannen. Samen met de andere deskundigen, de opdrachtgever en andere betrokkenen organisaties als Natuurmonumenten, Waterschap Vechstromen, gemeente Losser en LTO is er een mooi plan gekomen dat de bijzondere natuur in dit fraaie Natura2000-gebied herstelt en behoudt.

De Snoeyinksbeek stroomt door het Natura2000-gebied met Vochtige alluviale bossen. Links een Slanke Sleutelbloem, een bijzondere plantensoort die alleen voorkomt in vochtige en basenrijke omstandigheden.

 

 

Landgoederen Oldenzaal vanuit de lucht

Voor de Provincie Overijssel doet Badus Bodem & Water onderzoek en bedenkt hydrologische maatregelen om Natura2000-gebied Landgoederen Oldenzaal te beschermen. In dit mooie filmpje met duidelijke animaties en luchtbeelden is te zien waar ik mij afgelopen jaar mee bezig heb gehouden.

Klimaatverandering kan ook kansen bieden aan boeren

Dagblad De Limburger schreef een kort artikel naar aanleiding van mijn presentatie voor de Limburgse Staten. Ik betoogde dat klimaatverandering niet alleen negatief uitpakt door bijvoorbeeld hevige neerslag, maar ook kansen biedt door een langer groeiseizoen en daarmee een hogere opbrengst. Lees het artikel hier.

Mijn uitspraak op de website van De Limburger (bron: www.limburger.nl).

 

Presentatie Limburgs Gouvernement: Limburg Waterproof

De Provinciale Staten van Limburg nodigden mij uit om 14 september 2016 een presentatie te geven voor de thema-avond ‘Limburg Waterproof’. Bedoeld om statenleden, (waterschaps-)bestuurders, beleidsmedewerkers en landbouw-organisatie LLTB te informeren over klimaatverandering en consequenties voor het waterbeheer, naar aanleiding van de extreme wateroverlast in afgelopen juni. Tussen weerman Gerrit Hiemstra (Weather Impact BV) en Ger Driessen (voorzitter  Waterschap Peel en Maasvallei) hield ik mijn betoog over de impact van klimaat op waterbeheer en landbouw in te toekomst. Een interessante avond met veel interactie tussen bevlogen experts, politici en agrariërs. Zie hieronder mijn presentatie:

Presentatie Limburg Waterproof – Joris Schaap

Page 1 of 2

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén