Categorie: Grondwater

Monitoringsplannen PAS Noord-Brabant

Voor het volgen van natuurontwikkeling moeten provincies in Nederland Natura2000-gebieden met kwetsbare natuur monitoren. In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is niet alleen stikstof (eutrofiëring of vermesting) van belang, maar moeten talloze andere procesindicatoren gemeten worden om de status van de natuur en de effectiviteit van natuurherstel-maatregelen te volgen. Provincie Noord-Brabant heeft MLG Gebiedsontwikkeling en Badus Bodem & Water gevraagd om PAS-monitoringsplannen voor twee Natura2000-gebieden op te stellen: ‘Strabrechtse Heide & Beuven’ en ‘Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek’. Badus Bodem heeft de hydrologische en bodemchemische monitoringsinput voor deze plannen geleverd.

De provincie is niet de enige die belang heeft bij goede monitoring: Heineken meet om de onttrekking van grondwater voor de bierproductie te volgen.

 

Hydroloog in het Fieldlab-team van Natura2000 Springendal – Dal van de Mosbeek

Een bronbeek met Vochtig alluviaal bos en Paarbladig goudveil, een soort die afhankelijk is van basenrijk en nutriëntenarm kwelwater.

Sinds 1 januari 2018 ben ik toegetreden tot het deskundigenteam van Natura2000-gebied ‘Springendal – Dal van de Mosbeek’. In het zogenaamde Fieldlab-team werk ik als deskundige hydrologie aan herstelmaatregelen in dit fraaie natuurgebied, samen met een expert ecologie (Fons Eysink van Bosgroepen Nederland) en landbouw (Inge Haagman van LTO). Het is weer een eer om in zo’n bijzonder natuurgebied te mogen werken: in deze parel van Twente komen zeldzame planten- en diersoorten voor. Het Springendal, het dal van de Mosbeek en Hazelbekke bevatten natte schraalgraslanden (waaronder kalkmoeras en trilveenvegetaties), bronnetjesbos, jeneverbesstruweel, droge en vochtige heiden en heischrale graslanden. De graslanden en heiden worden afgewisseld met bos, struweel en houtwallen. De bijzondere ecologie is voor een belangrijk deel ontstaan door de afwisselende ontstaansgeschiedenis: op deze stuwwal van Ootmarsum komen glaciale afzettingen als tertiaire klei voor, maar ook smeltwater-afzettingen, dekzandruggen en beekdalgronden. Samen met de grote hoogteverschillen zorgt dit voor een complexe (geo)hydrologie waar het water bijzondere stroombanen kiest. Werkelijk een bijzonder en uitdagend gebied om in te opereren.

Monitoringsplan voor Staatsbosbeheer

Hoogveen met pijpestrootje in Natura200-gebied Engbertsdijksvenen

Met trots verwelkomt Badus Bodem & Water een nieuwe opdrachtgever: Staatsbosbeheer. Badus mag voor het Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen een monitoringsplan opstellen. Dat heeft als doel om de huidige toestand van het grondwater in dit 1000-ha grote gebied in kaart te brengen, en de toekomstige toestand als gevolg van hydrologische herstelmaatregelen te volgen. In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) en Natura2000 staan er veel maatregelen in dit unieke hoogveengebied gepland, waarvoor een betrouwbare nul-meting van de huidige grondwatersituatie onontbeerlijk is. Hiervoor zal Badus een gedegen monitoringsplan opstellen, waarbij o.a. duidelijk moet worden wat de exacte meetdoelen zijn, waar peilbuizen moeten komen, wat de meetfrequentie wordt, etc. Joris Schaap is geen onbekende in het gebied: hij voerde in Engbertsdijksvenen in het kader van de ecohydrologische schouw al bodem- en grondwateronderzoek uit, waardoor hij veel waardevolle gebiedskennis heeft die van pas komt bij het opstellen van het monitoringsplan.

 

Badus Bodem & Water doet eco-hydrologische schouw in Engbertsdijksvenen

Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen

Badus Bodem & Water mag een mooie klus uitvoeren: bodemkundig en hydrologisch onderzoek in het unieke Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen, één van de laatste actieve hoogveen-gebieden van Nederland. In opdracht van LTO Noord en in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer, Waterschap Vechtstromen en Provincie Overijssel onderzoek ik het hoogveen in dit 1000 ha grote natuurgebied, dat bijzondere plantensoorten als veenmossen, orchideeën, zonnedauw en diersoorten als de Kraanvogel, Geoorde fuut, Gladde slang en Heikikker herbergt. Samen met ecoloog Han Brendeke (Ecogroen) en oud-beheerder Roy Dear (vml. Staatsbosbeheer) vorm ik het schouwteam: het doel is om de actuele situatie en mate van verdroging van het hoogveen in beeld te brengen én deze kennis te delen met boeren en omwonenden van het gebied. Daartoe geeft het schouwteam verschillende excursies in de Engbertsdijksvenen. Badus Bodem & Water doet het onderzoek naar de ondergrond, veendikte, (on)doorlatendheid van het veenpakket en de grondwaterstroming.

Een deel van de ondergrond in een gutsboor: veenmosveen (bruin), gliedelaag (zwart) en minerale ondergrond (lichtbruin). Foto: Roy Dear

Grondwatervoorraad raakt in hoog tempo uitgeput

Op de website van BNR een korte samenvatting van mijn interview op de radio over grondwater in warme regio’s:

‘In India, Zuid- Spanje en Californië is de landbouwsector zo groot is geworden dat er meer water wordt gebruikt dan erbij komt. Daardoor daalt de grondwaterstand en nemen die vooraden sterk af.’

Kort interview BNR Nieuwsradio over grondwater in de wereld

Vandaag werd ik in het programma ‘De Ochtendspits’ van BRN Nieuwsradio kort geïnterviewd over de uitputting van grondwatervoorraden in de wereld. Ik mocht een reactie geven op onderzoek van Universiteit Utrecht, waaruit blijkt dat met name in droge gebieden met veel landbouw-irrigatie grote grondwater-tekorten ontstaan in de toekomst. Luister hier het fragment, kort na de beursberichten:

https://www.bnr.nl/player/archief/20161222072025300

 

 

Hydrologisch neutrale bedrijfsverplaatsing

Vernieuwde maaiveldhoogtekaart met locaties van afgraving (strepen) en ophoging (stippen). Het eerste getal is de hoeveelheid af te graven of op te hogen grond in m3, het tweede getal geeft de nieuwe maaiveldhoogte in m +NAP aan.

Vanwege het vernatten van Natura2000-gebied Deurnsche & Mariapeel en de realisatie van de EHS moet een melkveebedrijf in Liessel verplaatst worden, zonder negatieve gevolgen voor natuur en grondwater. Badus Bodem & Water heeft in samenwerking met De Bakelse Stroom (Jan van Bakel) de effectstudie op de beoogde nieuwe locatie gedaan, inclusief grondwateronderzoek met drainage-, egalisatie- en monitoringsplan. Dit project voerden wij uit in opdracht van de Provincie Noord-Brabant in nauwe samenspraak met de betreffende agrariër, makelaar, belangengroepen en Waterschap Aa en Maas.

Het grondwateronderzoek leverde een kaart op voor de Gemiddelde Laagste Grondwaterstand (GLG). Dit is vergeleken met het grondwatermodel van Waterschap Aa en Maas. Negatief getal betekent dat de GLG-inschatting natter is dan het model.

Waarom is grondwater belangrijk?

Een helder en informatief filmpje over het belang van grondwater. Het is gemaakt in het kader van de #HiddenResource-campagne van het IGRAC (International Groundwater Resources Assessment Centre), een initiatief van UNESCO en WMO. Ook Badus Bodem en Water draagt haar steentje bij aan onderzoek, bescherming en duurzaam gebruik van onze grondwaterbronnen.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén