Hydroloog in het Fieldlab-team van Natura2000 Springendal – Dal van de Mosbeek

Een bronbeek met Vochtig alluviaal bos en Paarbladig goudveil, een soort die afhankelijk is van basenrijk en nutriëntenarm kwelwater.

Sinds 1 januari 2018 ben ik toegetreden tot het deskundigenteam van Natura2000-gebied ‘Springendal – Dal van de Mosbeek’. In het zogenaamde Fieldlab-team werk ik als deskundige hydrologie aan herstelmaatregelen in dit fraaie natuurgebied, samen met een expert ecologie (Fons Eysink van Bosgroepen Nederland) en landbouw (Inge Haagman van LTO). Het is weer een eer om in zo’n bijzonder natuurgebied te mogen werken: in deze parel van Twente komen zeldzame planten- en diersoorten voor. Het Springendal, het dal van de Mosbeek en Hazelbekke bevatten natte schraalgraslanden (waaronder kalkmoeras en trilveenvegetaties), bronnetjesbos, jeneverbesstruweel, droge en vochtige heiden en heischrale graslanden. De graslanden en heiden worden afgewisseld met bos, struweel en houtwallen. De bijzondere ecologie is voor een belangrijk deel ontstaan door de afwisselende ontstaansgeschiedenis: op deze stuwwal van Ootmarsum komen glaciale afzettingen als tertiaire klei voor, maar ook smeltwater-afzettingen, dekzandruggen en beekdalgronden. Samen met de grote hoogteverschillen zorgt dit voor een complexe (geo)hydrologie waar het water bijzondere stroombanen kiest. Werkelijk een bijzonder en uitdagend gebied om in te opereren.

Inrichtingsplan Landgoederen Oldenzaal vastgesteld

Trots op dit resultaat: Gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel hebben het inrichtingsplan en het voorontwerp Provinciaal Inpassingsplan (PIP) van Landgoederen Oldenzaal goedgekeurd en vastgesteld. Zie de officiële bekendmaking hier. Deze plannen liggen van 12 december t/m 22 januari 2018 ter inzage. In de afgelopen 2 jaar heb ik mij intensief met deze plannen bezig gehouden: als deskundige hydrologie in het team van Landgoederen Oldenzaal was ik verantwoordelijk voor het opstellen van de hydrologische herstelmaatregelen en de hydrologische onderbouwing van de plannen. Samen met de andere deskundigen, de opdrachtgever en andere betrokkenen organisaties als Natuurmonumenten, Waterschap Vechstromen, gemeente Losser en LTO is er een mooi plan gekomen dat de bijzondere natuur in dit fraaie Natura2000-gebied herstelt en behoudt.

De Snoeyinksbeek stroomt door het Natura2000-gebied met Vochtige alluviale bossen. Links een Slanke Sleutelbloem, een bijzondere plantensoort die alleen voorkomt in vochtige en basenrijke omstandigheden.

 

 

Monitoringsplan voor Staatsbosbeheer

Hoogveen met pijpestrootje in Natura200-gebied Engbertsdijksvenen

Met trots verwelkomt Badus Bodem & Water een nieuwe opdrachtgever: Staatsbosbeheer. Badus mag voor het Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen een monitoringsplan opstellen. Dat heeft als doel om de huidige toestand van het grondwater in dit 1000-ha grote gebied in kaart te brengen, en de toekomstige toestand als gevolg van hydrologische herstelmaatregelen te volgen. In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) en Natura2000 staan er veel maatregelen in dit unieke hoogveengebied gepland, waarvoor een betrouwbare nul-meting van de huidige grondwatersituatie onontbeerlijk is. Hiervoor zal Badus een gedegen monitoringsplan opstellen, waarbij o.a. duidelijk moet worden wat de exacte meetdoelen zijn, waar peilbuizen moeten komen, wat de meetfrequentie wordt, etc. Joris Schaap is geen onbekende in het gebied: hij voerde in Engbertsdijksvenen in het kader van de ecohydrologische schouw al bodem- en grondwateronderzoek uit, waardoor hij veel waardevolle gebiedskennis heeft die van pas komt bij het opstellen van het monitoringsplan.

 

Filmpje over Eco-hydrologische schouw Engbertsdijksvenen

LTO Noord heeft een filmpje laten maken van de eco-hydrologische schouw in Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen. Samen met Han Brendeke (ecoloog Ecogroen) en Roy Dear (oud-beheerder Staatsbosbeheer) onderzoek ik de opbouw van de ondergrond, de ontwikkeling van de vegetaties en de potenties van het veenherstel. Een leuk kijkje in de keuken van de werkzaamheden van Badus Bodem & Water in een bijzonder natuurgebied.

 

Badus Bodem & Water doet eco-hydrologische schouw in Engbertsdijksvenen

Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen

Badus Bodem & Water mag een mooie klus uitvoeren: bodemkundig en hydrologisch onderzoek in het unieke Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen, één van de laatste actieve hoogveen-gebieden van Nederland. In opdracht van LTO Noord en in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer, Waterschap Vechtstromen en Provincie Overijssel onderzoek ik het hoogveen in dit 1000 ha grote natuurgebied, dat bijzondere plantensoorten als veenmossen, orchideeën, zonnedauw en diersoorten als de Kraanvogel, Geoorde fuut, Gladde slang en Heikikker herbergt. Samen met ecoloog Han Brendeke (Ecogroen) en oud-beheerder Roy Dear (vml. Staatsbosbeheer) vorm ik het schouwteam: het doel is om de actuele situatie en mate van verdroging van het hoogveen in beeld te brengen én deze kennis te delen met boeren en omwonenden van het gebied. Daartoe geeft het schouwteam verschillende excursies in de Engbertsdijksvenen. Badus Bodem & Water doet het onderzoek naar de ondergrond, veendikte, (on)doorlatendheid van het veenpakket en de grondwaterstroming.

Een deel van de ondergrond in een gutsboor: veenmosveen (bruin), gliedelaag (zwart) en minerale ondergrond (lichtbruin). Foto: Roy Dear

Landgoederen Oldenzaal vanuit de lucht

Voor de Provincie Overijssel doet Badus Bodem & Water onderzoek en bedenkt hydrologische maatregelen om Natura2000-gebied Landgoederen Oldenzaal te beschermen. In dit mooie filmpje met duidelijke animaties en luchtbeelden is te zien waar ik mij afgelopen jaar mee bezig heb gehouden.

Bodemonderzoek voorkomt duur grondverzet

Door vernatting van natuurgebied Lonnekermeer krijgt een agrariër last van nattere omstandigheden op zijn perceel. Dat is ongunstig voor de groei van het gewas. Badus Bodem & Water onderzocht hoe deze natschade verholpen kon worden. Aanvankelijk was het plan om het perceel op te hogen, maar bodemonderzoek wees uit dat slecht doorlatende lagen in de grond voor de meeste schade zorgden. Ophoging met grond en zware machines is duur en zou de bodemverdichting alleen maar verergeren. Gelukkig kon Badus Bodem & Water een bodemverbetering voorstellen die zowel goed is voor gewasgroei als de omgeving. Door de bodemverdichtingen los te trekken en het perceel tijdelijk in te zaaien met een diep wortelend gewas kan water en zuurstof beter doordringen in de grond. Hierdoor neemt de water-infiltratie toe, wat gunstig is voor de zuurstof- en nutriëntenopname van de plantenwortels. Dit levert niet alleen een hogere gewas-productie op, maar heeft ook een positief effect op de kwaliteit van water.

Een profielkuil op het perceel toont drie verdichtingen aan: een dicht gereden ploegzool met water stagnatie (30-35 cm-mv), een harde ondoordringbare ijzeroerlaag (45-55 cm-mv) en een sterk lemige laag (55-65 cm-mv). Het grondwater op deze winterdag staat op 65 cm-mv. De bodem classificeert als een Beekeerdgrond (pZg23).

Ook benieuwd hoe Badus Bodem & Water uw bedrijf of organisatie kan helpen met bodemadvies? Neem vrijblijvend contact op en ik vertel graag wat de mogelijkheden zijn (badus@jorisschaap.nl of 06 44 254 256).

Grondwatervoorraad raakt in hoog tempo uitgeput

Op de website van BNR een korte samenvatting van mijn interview op de radio over grondwater in warme regio’s:

‘In India, Zuid- Spanje en Californië is de landbouwsector zo groot is geworden dat er meer water wordt gebruikt dan erbij komt. Daardoor daalt de grondwaterstand en nemen die vooraden sterk af.’

Kort interview BNR Nieuwsradio over grondwater in de wereld

Vandaag werd ik in het programma ‘De Ochtendspits’ van BRN Nieuwsradio kort geïnterviewd over de uitputting van grondwatervoorraden in de wereld. Ik mocht een reactie geven op onderzoek van Universiteit Utrecht, waaruit blijkt dat met name in droge gebieden met veel landbouw-irrigatie grote grondwater-tekorten ontstaan in de toekomst. Luister hier het fragment, kort na de beursberichten:

https://www.bnr.nl/player/archief/20161222072025300

 

 

Klimaatverandering kan ook kansen bieden aan boeren

Dagblad De Limburger schreef een kort artikel naar aanleiding van mijn presentatie voor de Limburgse Staten. Ik betoogde dat klimaatverandering niet alleen negatief uitpakt door bijvoorbeeld hevige neerslag, maar ook kansen biedt door een langer groeiseizoen en daarmee een hogere opbrengst. Lees het artikel hier.

Mijn uitspraak op de website van De Limburger (bron: www.limburger.nl).

 

Pagina 1 of 2

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén